Bakan Kurum’dan Van Gölü açıklaması

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, eşsiz doğal hoşluklara, tarihi ve kültürel zenginliklere sahip olan Van Gölü’nün korunarak sürdürülebilir kullanımının sağlanması ve bölgede etraf müdafaa şuurunun artırılması maksadıyla çalışmaların aralıksız sürdüğünü belirtti.

Bakan Kurum, Van Gölü’ndeki kirliliğin giderilmesi noktasında yapılan çalışmalarla ilgili toplumsal medya hesabından açıklamada bulundu. Bakan Kurum açıklamasında, “Önce kirliliğin nedenlerini giderdik, sonra da paklığa başladık. Şu ana kadar Van Gölü’nden 500 bin metreküp taban çamuru çıkartıldı. Gölümüzde arıtılmamış bir gram su bırakmayacağız!” dedi.

Taban çamuru temizleme çalışmaları; Van Gölü’ne yıllardır ulaşmış, makûs koku ve imaja sebep veren ve Van Gölü Havza Müdafaa Hareket Planı’nın 13 alt faaliyetinden biri. Çalışmalar, Van Merkezi Atık Su Arıtma Tesisinin devreye alınmasının ve hayvansal faaliyetten kaynaklanan kirliliğin azaltılmasının akabinde başlatıldı.

“VAN GÖLÜ’NDEN ŞU ANA KADAR 500 BİN METREKÜP TABAN ÇAMURU ÇIKARILDI”

Van Gölü’nde gerçekleştirilen çalışmalarla ilgili açıklamalarda bulunan Etraf İdaresi Genel Müdürlüğü Su ve Toprak İdaresi Daire Lideri Menderes İşçen, Tuşba Sahili’nde çalışmaların 3 etapta sürdürüldüğünü aktardı.

Bugüne kadar birinci etap çalışmasında sona yaklaşıldığını ve 500 bin metreküp taban çamurunun çıkarıldığını lisana getiren İşçen, “Önümüzdeki yılın yaz aylarına gelmeden bu çalışmanın tamamlanmasını planlıyoruz.” dedi.

“TATVAN’IN 9 KİLOMETRELİK KIYI BANDINDA TABAN ÇAMURU TEMİZLEME FAALİYETLERİ BAŞLADI”

Taban tarama faaliyetlerinin Bakanlık talimatlarıyla Van Gölü’nün taban çamuru birikimine müsait olan tüm kıyılarında gerçekleştirileceğini vurgulayan İşçen, “Van Gölü’nün farklı bir hidrolojik yapısı var. Gölün içerisindeki akıntılar daha çok Tatvan Sahili’ne yanlışsız oluyor. Kelam konusu kirliliğin insan ve etraf sıhhatine verdiği olumsuz tesir sebebi ile Tatvan’ın 300 metre genişliğinde ve yaklaşık 9 kilometrelik kıyı bandında taban çamuru temizleme faaliyetlerine 15 Ağustos 2022 tarihinde başladık. Kelam konusu çalışma imkânlar dâhilinde sürdürülmekte olup, çalışmanın en kısa müddette tamamlanması hedeflenmektedir.” dedi.

Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un talimatı ile 2019 yılında Van Gölü için Havza Müdafaa Hareket Planı hazırlık çalışmalarına başladıklarına dikkat çeken İşçen, çalışmaların hem bölgede hem merkezdeki bütün kurum kuruluşlarının, üniversitenin, sivil toplum kuruluşlarının iştiraki ile 2020 yılında tamamlandığını hatırlattı.

“VAN MERKEZİ SU ARITMA TESİSİ SAYESİNDE ATIK SU KAYNAKLI OLAN KİRLİLİĞİN ÖNÜNE GEÇTİK”

Bölgedeki 13 alt faaliyetten ikisinin bu taban çamuruna sebep olan etkenlerin ortadan kaldırılmasına yönelik olduğunu aktaran İşçen, “Bakanlık tarafından sağlanan hem teknik hem maddi takviyelerle Van Merkezi Atık Su Arıtma Tesisi çok süratli bir formda tamamlandı ve 2021 yılının Eylül ayında işletmeye alındı. Münasebetiyle atık su kaynaklı olan kirliliğin bu sayede önüne geçmiş olduk.” tabirlerine yer verdi.

“BURADAN ÇIKACAK OLAN TABAN ÇAMURUNUN MİLLET BAHÇESİNDE TOPRAK DÜZGÜNLEŞTİRİCİ OLARAK KULLANILMASI PLANLANIYOR”

Van Tuşba Sahili’nde yürütülen ve Bakanlık tarafından gerçekleştirilen fizibilite çalışmasında yapılan tahlillere nazaran buradaki taban çamurunun organik içeriğinin çok yüksek olduğuna dikkat çeken İşçen, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Çıkarılan çamur rastgele bir tehlike içermiyor. Döngüsel iktisat unsurlarına uygun olarak bu taban çamurunun toprak uygunlaştırıcı olarak kullanabileceğini belirledik ve buna paralel olarak da yeniden tıpkı kıyıda taban taraması çalışması yapılan yerin art tarafına Bakanlık tarafından bir millet bahçesi yapılması planlanıyor. Buradan çıkacak olan taban çamurunun millet bahçesinde toprak düzgünleştirici olarak kullanılması planlanmaktadır. Birebir vakitte yeniden tehlikesizlik özelliğinden ötürü da Van ili içerisindeki birtakım bölgelerde dolgu materyali olarak da kullanılabileceğini düşünüyoruz.”

“DİP ÇAMURU PAKLIĞINI GÖLÜN ÖMRÜNÜ UZATMAK İÇİN YAPILAN BİR AMELİYAT ÜZERE DÜŞÜNEBİLİRİZ”

Göllerin canlılar üzere doğup, yaşayıp öldüklerini ve doğmalarının aslında doğal fizikî olayların sonucunda olduğunu lisana getiren Menderes İşçen şunları söyledi:

“Van Gölü, etrafındaki volkanik yapıların çıkarttıkları lavların bundan yaklaşık 200 bin yıl evvel akarak bir set oluşturması sonucunda oluşmuş bir göldür. Göllerin vefatı de buna benzeri fizikî tesirlerle olabileceği üzere bunun yanında olağan insani tesirlerle de olabilir lakin daha çok gölleri besleyen derelerin, ırmakların taşıdıkları katı hususların sebep olduğu bir sediman (dip çamuru) katmanının oluşumu sonucunda göller Dolar ve göllerin ömürleri bu formda biter. Sediman, aslında ırmaklarla taşınan ve içerdikleri yüksek organik ve inorganik hususlar sebebiyle göllerdeki ekosistemler için aslında besleyici nitelikte olan bir gereçtir. Ancak aşikâr bir düzeyin üstüne çıktığı vakit bu hususlar göldeki canlılar için olumsuz tesirlere sahip olabilir. Sedimanın gölden uzaklaştırılması sürecine biz taban taraması çalışması diyoruz. Aslında bu gölün ömrünü uzatmak için yapılan bir ameliyat üzere düşünülebilir.”

“VAN GÖLÜ ETRAFINDA MAKUS KOKUYA MANİ OLDUK”

Van bölgesi üzerindeki bilhassa çok değerli iki tane faaliyetin buradaki taban taramasını zarurî hale getirdiğini belirten İşçen, “Bu faaliyetlerden biri yıllardır Van merkez ve etraftaki ilçelerin atık sularının arıtılmadan göle deşarj edilmiş olmasıdır. Bir oburu de göle çok yakın pozisyonda bulunan hayvancılık faaliyetlerinden kaynaklı atıkların göle denetimsiz bir formda bırakılmasıdır. Bu iki kaynaktan gelen yüksek organik kirlilik bu bölgede ve bilhassa kıyı şeridinde yüksek ölçüde çamur oluşumuna sebep olmuştur. Bu çamur da çok uzun müddetten beri burada biriktiği için çok sert ve katı bir hal almıştır. Burada biriken çamur gölün su kalitesinin bozulmasına sebep oluyor.” dedi. Ayrıyeten görsel açıdan ve yaz aylarında bilhassa sıcak tesiriyle koku sorunu yaşandığını da kelamlarına ekledi.

“VAN TARIMA DAYALI İHTİSAS OSB’NİN KURULMASINI SAĞLADIK”

Hayvancılık faaliyetlerinin Van Gölü’ne çok yakın yerde denetimsiz bir halde yapıldığını vurgulayan İşçen, “Temmuz ayındaki sayılara nazaran Van Gölü kıyısındaki 576 adet ahırın yıkımını gerçekleştirdik. Van tarıma dayalı ihtisas OSB’nin kurulumunu sağladık. Şu anda ihtisas OSB’nin bütün hazırlıkları tamamlandı. Buradaki hayvancılık faaliyetleri İhtisas OSB’nin içerisinde çok daha faal ve entegre bir etraf idaresini sağlayacak formda devam edecek.” dedi.